محمد مهدى امامى
90
زندگى نامه آيت اللّه العظمى سيد محمد رضا گلپايگانى ( قده ) به روايت اسناد ( فارسى )
قم نزديك شود ؛ به همين منظور به قم رفت و با مراجع ديدار نمود . به رغم مخالفت آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه و ديگر مراجع به هر ترتيبى كه بود اصلاحات ارضى در بيستم دى ماه 1340 تصويب شد تا در صورت مخالفت احتمالى مراجع ، آنان را مخالفت با اصلاحات ارضى و طرفدار زمينداران معرفى كند . شاه كه از افزايش قدرت امينى بويژه به دليل اعتماد كامل آمريكا به او نگران بود ، در سفرى به آمريكا به دولتمردان آن كشور قول داد كه حاضر است خودش اصلاحات را انجام دهد . بدين ترتيب امينى در 27 تير ماه 1341 استعفا داد و اسد الله علم به جانشينى وى نشست . « 1 » علم تحصيلات عاليه نداشت و در ميان مردم و مخالفان سياسى چهرهى بدنامى بود ؛ با وجود اين ، نفوذ بىنظيرى در امور كشور داشت و از نزديكترين و مورد اعتمادترين دوستان شاه به شمار مىرفت . او كه مأمور اجراى رفورمها شده بود در 16 مهر ماه 1341 لايحهى انجمنهاى ايالتى و ولايتى را به تصويب رساند . « 2 » به موجب اين لايحه ، واژهى اسلام از شرايط انتخابكنندگان و انتخابشوندگان حذف شده بود . انتخابشوندگان نيز به جاى اينكه مراسم تحليف را با قرآن به جاى آورند ، از اين پس اين كار را با « كتاب آسمانى » انجام مىدادند ؛ افزون بر اين در مصوبه ، به زنان نيز حق رأى داده شده بود . مراجع قم از جمله آيت الله گلپايگانى قدّس سرّه بلا فاصله در منزل حاج شيخ مرتضى حائرى فرزند آيت الله شيخ عبد الكريم حائرى بنيانگذار حوزهى علميهى قم ، گرد هم مىآيند و دربارهى اين لايحه به مشورت و تصميمگيرى مىپردازند . در اين جلسه اهداف دولت را برشمرده ، نسبت به تصويب چنين لايحهاى اعلام خطر مىكنند ، در پايان جلسه نيز تصميمات زير گرفته مىشود : « 3 » 1 ) طى لگرافى به شاه ، مخالفت مراجع و علما را با لايحه ، اعلام داشته و لغو فورى آن درخواست شود . 2 ) علماى تهران و شهرستانها را از طريق نامه و پيغام در جريان امر قرار داده و از ايشان براى آگاه كردن مردم و مقابله با دولت دعوت شود .
--> ( 1 ) . ر . ك : جمعى از مؤلفان ، پيشين ، ص 73 ( 2 ) . ر . ك : جلال الدين مدنى ، پيشين ، ص 375 و نيز سيد حميد روحانى ، پيشين ، ص 127 ( 3 ) . ر . ك : جمعى از مؤلفان ، پيشين ، ص 74